|
Sigara ve Bırakmanın Yararları
Sigara içmek bir alışkanlık olup, bundan vazgeçilebilir. Pasif sigara maruziyeti, çocukların, aile bireylerinin ve işyerindeki arkadaşlarınızın sağlıklarına zarar verir.
Sigarayı bırakınca, akciğer kanseri, kalp hastalığı, inme ve solunum hastalıkları riski önemli oranlarda azalır.
Bırakmak bir sıra basamaklardan geçmekle mümkün olur, bu basamaklarda da özel dikkat gereklidir.
Bırakmada birçok teknikten yararlanılır.
Sigara bırakıldığında zamanla birlikte neler düzelir?
Bıraktıktan 20 dakika sonra: Kalp hızınız ve kan basıncınız normale doğru düşer. El ve ayaklarınızın ısısı normale döner.
Bıraktıktan 8 saat sonra: Kan oksijen seviyeleri normale döner.
Bıraktıktan 24 saat sonra: Kanınızdaki karbon monoksit seviyeleri normale döner. Kalp krizi riskiniz azalmaya başlar.
Bıraktıktan 72 saat sonra: Sinir sonlanmalarında yenilenme tekrar başlar, tat ve koku alma duyularınız artar
Bıraktıktan 2 hafta ila 3 ay sonra: Dolaşımınız normale döner ve akciğer fonksiyonlarınız düzelmeye başlar. Yürüyüşünüz daha da rahatlar.
Bıraktıktan 1-9 ay sonra: Öksürük ve nefes darlığı azalır; akciğerlerdeki silyalar (balgamın akciğerlerden uzaklaştırılmasını sağlayan ince tüy şeklindeki yapılar) tekrar normal fonksiyonlarını kazanırlar, balgam kontrolünü sağlama işlevleri düzelir, akciğerleri temizlerler ve infeksiyon riskini azaltırlar. Kendinizi daha enerjik hissetmeye başlarsınız.
Bıraktıktan 1 yıl sonra: Koroner kalp hastalığı riski sigara içenlere oranla yarıya düşer.
Bıraktıktan 3 yıl sonra: Kalp krizi geçirme riskiniz hiç sigara içmeyenlerle aynı olur.
Bıraktıktan 5 yıl sonra: 5-15 yıl içerisinde inme riski hiç sigara içmeyenlerin seviyesine iner.
Bıraktıktan 10 yıl sonra: Akciğer kanserinden ölme olasılığı sigara içenlere oranla yarıya düşer. Ağız, boğaz, yemek borusu, mesane, serviks ve pankreas hastalıkları riskleri azalır.
Bıraktıktan 15 yıl sonra: Koroner kalp hastalığı riski hiç sigara içmeyenle aynıdır.
Sigara bırakmanın gözle görülür erken dönem yararları
Bıraktıktan sonra aşağıdaki belirtiler tekrardan düzelir:
- Cildin erkenden kırışması
- Ağız kokusu
- Dişlerin sararması
- Damak hastalıkları
- Elbise ve saçların kötü kokması
- Tırnakların sararması
Biraz daha zamanın geçmesi ile,
- Besinler daha lezzetli hale gelir.
- Koku alma duyunuz normale döner.
- Sıradan aktiviteler (merdiven çıkmak, hafif ev işleri gibi) esnasında solunum sıkıntısı yaşamazsınız.
Akciğer hastalıkları - Bıraktıktan 2-3 ay sonra akciğer fonksiyonları düzelmeye başlar. İki hafta ile 3 ay arasında öksürük, sinüs konjesyonuna bağlı baş ağrısı, yorgunluk, nefes darlığı azalır. Sigara artmış kronik obstrüktif akciğer hastalığı gelişimi ile birliktedir. Akciğerlerin eozinofilik granüloma ve respiratuvar bronşiyolit gibi bazı nadir hastalıkları sigaranın bırakılması ile önemli oranda kaybolur. Zatürree ve bronşit sigarayı bırakanlarda içenlere oranla daha az görülmektedir. Astım sigara içen anne-babaların çocuklarında daha fazla görülmektedir, ayrıca sigara astım yakınmalarını da önemli oranda artırmaktadır.
Kanser - Sigara akciğer kanserlerinin %90'ından sorumludur. Sigara bırakıldığında akciğer kanseri riski 5 yıl içerisinde büyük ölçüde azalır ama hiç içmeyenlere göre risk yine de biraz yüksek kalır. Sigarayı bıraktıktan 10 yıl sonra akciğer kanseri gelişme riski sigara içenlere oranla yarıya düşer. Baş, boyun, yemek borusu, pankreas ve mesane gibi diğer organ kanserlerinin görülme riskleri de düşer. Kanser ortaya çıksa bile yine de sigarayı bırakmak, ikinci bir kanser gelişiminin önlenmesi açısından yararlı olacaktır.
Kardiyovasküler hastalık - Sigara bırakanlarda abdominal aort anevrizmasından ölme riskleri yarıya düşer.
Periferik arter hastalığı riskleri azalır.
Bıraktıktan 1 yıl sonra koroner arter hastalığına yakalanma riski yarı yarıya azalır. 15 yıl sonra bu risk hemen hemen normale döner. Bazı çalışmalarda kalp krizi olasılığının 2 yıl içerisinde sigara içmeyenlerin oranına indiği gösterilmiştir.
Ağız, boğaz, gırtlak, yemek borusu-sigarayı bıraktıktan 5 yıl sonra kanser riski yarıya düşmektedir.
Grip, nezle, bronşit ve zatürre gibi alt ve üst solunum yolu infeksiyonları sigarayı bırakanlarda içenlere göre daha seyrek görülüyorlar.
Gözler- Sigara içenlerde katarakt gelişme riski içmeyenlere göre 2-3 kat daha fazladır. Dünyada körlüğe yol açan hastalıklar arasında ilk sırada yer almaktadır.
Beyin- İnme riski sigarayı bıraktıktan sonra giderek azalır. Bıraktıktan 5-15 yıl sonra hiç sigara içmeyenlerin riskine ulaşılır.
Osteoporozis (Kemik erimesi) - Sigara içimi kemik kaybını artırır, özellikle kadınlarda kalça kırığına neden olabilir. Sigarayı bıraktıktan 10 yıl sonra bu risk normale döner.
Gebelik - Gebelikten önce ya da gebeliğin erken döneminde sigara bırakıldığında, düşük tehdidi ya da düşük doğum ağırlıklı bebek riski azalır. Ayrıca doğum sonrası bebeklerinde ani bebek ölüm sendromu (SIDS) görülme riski önemli oranda düşer.
Mide - Sigarayı bırakanlarda, midede ülser ve kanser görülme sıklığı düşer.
Diğer etkileri - Sigara ayrıca ciltte yaşlanmayı artırır ve seks fonksiyonlarında azalmaya yol açar. Akut myeloid lösemi, kadın organlarının kanserleri gelişiminde de sigaranın etkileri bildirilmiştir.
|